کل امیر و گلبهار
شناسنامهٔ اثر
- هنرمند
- استاد جلیل ضیاءپور
- تاریخ
- بهمن ۱۳۳۷از روی کتیبهٔ اثر
- تکنیک
- رنگروغن روی بوم
- ابعاد
- ۱۲۰×۱۹۰ سانتیمتر
- سبک
- شیوهٔ ملی و اختصاصی ضیاءپور
- محل نگهداری
- موزهٔ هنرهای معاصر تهران
- کتیبه
- کل امیر: امیر بوگوته مَه کار چی زار بوبویه مَنِه پوستین کُلا بخورد شغال بوبویه منه خوتنگا پُلوم چال بوبویه آی امیرای امیرای امیرای امیر بوگوته لاکوی مَرَ تَش وانه تَش وایته پسی تی گوله دیمَه خوش وانه گلبهار: می مار کلایه محله بوشو دمادم همانه امیرای آی امیرای
کل امیر و گلبهار، رنگروغن روی بوم، بهمن ۱۳۳۷، به شیوهٔ ملی و اختصاصی استاد جلیل ضیاءپور.
دربارهٔ این اثر
این تابلو برگرفته از افسانهٔ محلی قاسمآباد گیلان و دربارهٔ دو شخصیت «کل امیر» – نماد زمستان، خشکی و سرمای گزنده و «گلبهار» – نماد بهار، رویش و نشاط، با پیراهن رنگین محلی است. کل امیر عاشق گلبهار شده و به بهانهٔ گرفتن آتش از او به نزدش آمده. برایش ترانهای میخواند و به دلیل عاشقی و شرایطی که دارد به حال خود افسوس میخورد.
ترانهٔ گیلکیای که در قسمت پایین اثر نوشته شده، گفتگوی کل امیر و گلبهار را به این شکل بیان میکند:
کل امیر:
امیر بوگوته مَه کار چی زار بوبویه
مَنِه پوستین کُلا بخورد شغال بوبویه
منه خوتنگا پُلوم چال بوبویه
آی امیرای امیرای امیرای
امیر بوگوته لاکوی مَرَ تَش وانه
تَش وایته پسی تی گوله دیمَه خوش وانه
گلبهار:
می مار کلایه محله بوشو دمادم همانه
امیرای آی امیرای
ترجمه:
امیر گفت کارم چه زار شده، کلاه پوستینیام را شغال برده، خوابگاه من از فرط بیچارگی در میان پلوم چال (۱) شده، آی امیرای امیرای امیرای
امیر گفت: دختر زیبا من آمدم آتش ببرم، آتش را که دادی بوسهای هم به من بده.
گلبهار:
مادرم رفته کلایه محله، همین الان میرسه امیرای آی امیرای
(گلبهار از نگرانی آمدن مادرش، دلش میخواست کل امیر هرچه زودتر آنجا را ترک کند).
۱. پلوم=پیلوم=پیلام: گیاهی که اثر سوزش گیاه گزنه را از بین میبرد.


